Home / Giới thiệu sách / MỘT BỘ SÁCH RẤT NÊN CÓ TRONG TỦ SÁCH GIA ĐÌNH

MỘT BỘ SÁCH RẤT NÊN CÓ TRONG TỦ SÁCH GIA ĐÌNH

MỘT BỘ SÁCH RẤT NÊN CÓ TRONG TỦ SÁCH GIA ĐÌNH
Mỗi nhà văn có một lựa chọn riêng cho mình về cách thể hiện quan điểm với thế giới. Có những tác phẩm phơi bày cái xấu, lên án cái ác, khiến người đọc day dứt, trăn trở, muốn thay đổi bản thân, góp phần thay đổi cuộc sống. Còn Vũ Hùng, ông chọn viết về cái đẹp, và chọn cách viết đẹp. Đó là đóng góp của Vũ Hùng vào việc vun đắp cho sự tinh tế, nhân văn của tâm hồn con người, đặc biệt là tâm hồn con trẻ.
Đọc Vũ Hùng, tôi thường phải dừng lại giữa chừng để lắng nghe niềm hân hoan đang dâng lên trong lòng, niềm hân hoan như hạt mầm được gieo, lớn dần lên cùng từng câu chữ, từng đoạn, từng áng văn thấm đẫm gió ngàn, hơi mưa, hơi đất và những âm thanh kỳ diệu của tự nhiên. Người đọc dường như đã có cả thế giới trong bàn tay nhỏ bé của mình. Những tưởng bạn sẽ ngợp trong đó. Nhưng không, Vũ Hùng đưa thiên nhiên về với người đọc cứ nhẹ nhõm, tỉ mẩn, nhẩn nha, và đầy âu yếm, đến độ thiên nhiên trở nên quen thuộc với tất cả vẻ đẹp kỳ vĩ của nó, như thể ta vẫn từng sống trong một căn nhà ấy, mà mỗi ngày, cùng nhà văn, ta phát hiện ra những góc đẹp nao lòng.
tumblr_static_705w7kjzbqg4cc80k4kokks8o_640_v2
Không cần lựa chọn, giở bất kỳ trang sách nào, ta cũng chạm được vào góc đẹp ấy. Những áng văn thấm đẫm thiên nhiên, sắc màu, âm thanh, mùi hương và những cụng cựa đầy sức sống mỗi mùa…. Những áng văn lộng lẫy như thế, không đoạn nào giống đoạn nào, nhiều đến nỗi không thể kể ra được hết, với biến ảo khôn lường của màu sắc, âm thanh, cảm xúc,Vũ Hùng đã cống hiến cho người đọc qua sự trải nghiệm của mình, tặng cho họ niềm vui lớn lao trước vẻ đẹp cuộc sống mỗi mỗi ngày. Những bạn nhỏ lứa tuổi tiểu học đặc biệt cần sự hỗ trợ này của nhà văn trong việc rèn luyện kỹ năng cảm nhận cuộc sống, diễn đạt niềm vui và vẻ đẹp cuộc sống, đồng thời trực tiếp giúp các em bớt lúng túng trong việc… làm văn miêu tả trên lớp.
Những trải nghiệm trong cuộc đời hơn 30 năm binh nghiệp của Vũ Hùng được ghi lại trong các tác phẩm hầu hết là kiến thức quý và sâu. Văn phong điềm tĩnh, mẫu mực, không phá cách nhưng lại đầy ắp bất ngờ và gợi được những rung động tự nhiên của tâm hồn. Đó là những trải nghiệm vừa dữ dội vừa êm đềm: Sự xúc động trước vẻ đẹp đại ngàn trong một buổi bình minh bên bìa rừng, sự thích thú xen lẫn hồi hộp trước âm thanh rừng đêm bí ẩn, những lay động tinh tế trước những đổi thay của vùng thảo nguyên xa xôi, nơi sự sống cựa quậy sống dậy từ mùa mênh mông tuyết trắng đến lúc mặt đất rắc đầy cỏ hoa và con người cảm nhận được nhịp di chuyển của đàn gia súc (Chú ngựa đồng cỏ); sự quan sát kỹ lưỡng một con vật và bầy đàn của nó, cách chúng dạy nhau, chơi đùa với nhau, bày tỏ tình cảm và bảo vệ nhau, bảo vệ đàn, dàn xếp những mâu thuẫn (Sống giữa bầy voi; Con voi xa đàn; Bầy voi đen; Giữ lấy bầu mật…); những kiến thức phong phú về từng miền đất và loài vật, kỹ lưỡng đến tận cùng; những ghi chép tỉ mẩn đến từng chi tiết, từng đường nét khiến cho bức tranh thiên nhiên và cuộc sống hiện lên rõ ràng, chính xác, không chút phân vân. Chính vì thế mà những gì nhà văn viết ra luôn chiếm được lòng tin tuyệt đối của người đọc, đặc biệt là người đọc nhỏ tuổi.
_mg_2186-2
Chẳng hạn, Vũ Hùng kể cho độc giả biết, “với loài ngựa, tên không phải chỉ để gọi. Nó mang trong đó bao sức sống, bao kỷ niệm.” – vì thế, để không gợi kỷ niệm, người ta đặt cho ngựa một cái tên khác. Một lần khác, nhà văn cho hay, vì sao những cái đuôi cụt của voi cái trong Bầy Đen lại là… chứng chỉ của tình mẹ! Cũng nhờ ông, ta biết loài voi “làm gì cũng đúng giờ, cứ như sinh ra chúng đã có sẵn một chiếc đồng hồ trong trí nhớ”, ta biết bọn voi con được nuông chiều thế nào, còn hổ con lại phải tuân theo luật lệ khắc nghiệt ra sao của sự đào thải tự nhiên, ta hiểu sự khác biệt giữa voi Đầu Đàn và voi Đầu Trận, khác biệt từ chức năng đến cả cách xa rời cõi đời của chúng… Bạn đọc nhỏ tuổi còn cười khúc khích với cách tự vệ của loài chồn heo là … xì hơi thối để làm bỏng da đối thủ, nín thở theo dõi dấu chân của tê giác, lo lắng cho lạc đà non bị sói dọa đến mức hoảng sợ mà vùng chạy ra khỏi bầy, theo bước gấu đi rình bầu ong và thầm tội nghiệp cho chúng khi chúng phải “bực bội, đi lang thang trong rừng, tìm ăn tạm rễ cây và các tổ kiến để chờ mùa mật khác”, thán phục những bà mẹ chim ban đêm ợ mồi ra mớm cho lũ chim non đói bụng… Rồi thế giới loài chim vừa hiền lành vừa sôi động với bồ nông, le nước, chim uyên (Vườn chim); và qua “Những mùa săn trên núi”, xứ sở của loài hươu loài nai, những con thú kỳ lạ trong rừng như con cà-tong, con min, con mang, con culi, con chồn ma… giờ đây nếu không đọc Vũ Hùng, hẳn cũng không mấy người nghe nói về chúng, vì rừng, than ôi, giờ đây đã ở đâu đó quá xa, thậm chí, rồi đây không chừng chỉ còn tồn tại trong những trang sách cũ!
Những câu chuyện phiêu lưu qua sự hóa thân vào loài vật như “Chú ngựa đồng cỏ”, “Những kẻ lưu lạc”, “Con voi xa đàn”, những cô cậu voi, chó cảnh, ngựa thảo nguyên những tưởng được con người dạy dỗ để làm việc trong rạp xiếc, hóa ra lại dạy cho con người thật nhiều điều tinh tế, những bài học nho nhỏ về tình yêu thương. Những giá trị trường tồn của nhân loại, những giá trị đạo đức tinh thần như lòng nhân hậu, sự tử tế, công bằng, tình yêu lao động, giá trị của hòa bình, hạnh phúc, bình yên với mỗi người trong cộng đồng, trách nhiệm của mình với cộng đồng và rất nhiều ước mơ… làm nên giá trị giáo dục của tác phẩm Vũ Hùng.
Nhiều triết lý đáng yêu, đáng tin nằm ẩn mình giữa các dòng viết, thay nhà văn phát biểu về rất nhiều vấn đề của cuộc sống. Chẳng hạn thế này: “Phải học cách cư xử đường hoàng, khoan dung: một con voi khi xua đuổi thú dữ thì không phải vì mình mà còn vì những con thú bé bỏng, yếu đuối khác”; “Trong những gia đình voi của chúng tôi, lũ voi con không tập chịu khổ. Nếu cuộc đời rồi đây sẽ khó khăn và cực nhọc mà thời thơ ấu không được sống sung sướng thì chúng tôi sẽ sống sung sướng lúc nào?”. Rồi: đúc kết “Vinh quang có sức quyến rũ ghê gớm mà tôi không biết” khi cô voi Bê vô tình chạy theo vinh quang trên sân khấu xiếc mà gây ra cái chết cho chú khỉ Tiên, bạn của cô. (Con voi xa đàn). Hoặc để trả lời những oán trách của cô chó Nhật, trách mẹ sao sinh ra mình là chó cảnh, bà mẹ khuyên đừng xấu hổ khi đã sinh ra là chó cảnh; chó săn có việc của họ thì bọn chó cảnh cũng có việc của mình. “Mẹ tôi bảo: nỗi phiền muộn thường đến với ta do ta ao ước thân phận của kẻ khác” (Những kẻ lưu lạc) v.v…
17015343_1371481986205249_316270955_o

Nhà văn Vũ Hùng với các bạn nhỏ  CLB Đọc sách cùng con

Đặc biệt, trong các câu chuyện, Tình Mẫu Tử, Tình Bạn luôn được đề cao, được nhắc tới đầy trìu mến. Tình mẹ con khiến cuộc sống sinh sôi nảy nở, sự dạy dỗ, chở che, bao bọc là bản năng của muôn loài, sẽ điều chỉnh mọi khắc nghiệt, khổ đau. Còn tình bạn rất có thể là một thái độ sống bền vững, khôn ngoan để có được sự cân bằng trong thế giới này. Thông điệp ấy được tác giả truyền tải đầy thuyết phục qua lời kể gần xa. Đó là quan sát của chú ngựa Antai, “thấy bác lạc đà mẹ bất hạnh kêu những tiếng rền rĩ. Loài lạc đà yêu con đến chừng nào! Có những bác lạc đà mẹ mất con thổn thức suốt mùa đông. Họ không chịu ăn uống đến nỗi bướu mỡ xẹp xuống, thân hình gầy rạc, chỉ còn da bọc xương” (Chú ngựa đồng cỏ). Đó cũng là việc lắng nghe mẹ của cô chó Krachiê để hiểu rằng, “gừ gừ” là tiếng ru, còn những cái “táp” của chó mẹ là những chiếc hôn; là lúc chó mẹ dạy con cư xử, dạy con biết giữ vệ sinh, dạy cả cách biểu lộ tâm tình bằng đôi mắt, bằng cái đuôi (Những kẻ lưu lạc). Đó là khi cô voi Bê nghĩ đến nấm mồ của mẹ: “Không biết ở nơi mẹ yên nghỉ, những cành cây mà tôi và bầy cắm cho mẹ có bén rễ và lên xanh?” (Con voi xa đàn). Còn tình bạn, thì đó là tình bạn giữa những con thú cùng loài, khác loài, và cả với con người. Độc giả sẽ không quên những tình bạn đẹp được miêu tả trong những câu chuyện Vũ Hùng. Chúng đánh thức góc hiền hậu, dịu dàng, chia sẻ và hy sinh trong mỗi con người. Người ta sẽ nhớ tình bạn giữa con voi Lôm-Luông và Đik trong “Người quản tượng và con voi chiến sĩ”, gắn bó đến mức, vắng Đik, con vật “bỏ ăn, đứng yên, không chịu đụng vòi đến đống cỏ mật cứ chất cao lên mãi, thỉnh thoảng lại rên rỉ”. Vũ Hùng kể tha thiết: “Mới qua một đêm mà con voi đã gầy rạc. Xương hông nó nhô cao, da nhăn nhúm như da một con voi già. Suốt ngày nó đứng buồn hiu, không động đậy. Trông nó xám và gồ ghề như một nấm đất. Còn Đik, khi trở về, thấy một quản tượng khác gây vết thương sau tai để bắt Lôm-Luông tuân phục, cho dù vết thương đã lành,“con voi của anh không đau nữa nhưng nước mắt anh vẫn ứa ra chứa chan”. Người ta mỉm cười dễ chịu khi đọc về chú bộ đội và con culi bé bỏng nhút nhát, người bạn “có ích mà không lớn tiếng, nhiều lời” trong “Con culi của tôi”… Rồi tình bạn giữa Lim và Bê, giữa Bê và người quản tượng trong “Con voi xa đàn”; giữa Bê và chú khỉ Tiên; tình bạn giữa Nai Bông và Hươu Sao trong “Sao Sao”, tình bạn giữa bầy voi nhà và lũ trẻ người Lào làng Vông Xay, tình bạn giữa nhà văn và chú voi con Bạc Nọi cùng cả bầy voi, giữa nhà văn và rừng già…
_mg_2181-2
Riêng đối với các độc giả thiếu nhi, điều đáng bàn có khi lại không phải là nghệ thuật viết của nhà văn mặc dù chính nghệ thuật ấy làm nên điều này: sự rung động trước cái đẹp. Trong quan niệm của tôi, một cuốn sách viết điệu nghệ đến đâu, cách tân mới mẻ, lớp lang thú vị đến thế nào mà không gợi cho trẻ được sự rung động ấy, không khiến được trẻ bắt đầu nghĩ, bắt đầu nhìn xung quanh, bắt đầu lắng nghe, bắt đầu muốn hiểu, bắt đầu muốn biết thêm, và đương nhiên, bắt đầu muốn đọc và muốn trải nghiệm những gì đã gặp trong cuốn sách, bắt đầu muốn đi xa hơn cả cuốn sách… thì cuốn sách đó chưa phải dành cho tuổi nhỏ.
Nhà văn Vũ Hùng với các bạn nhỏ CLB Đọc sách cùng con

Nhà văn Vũ Hùng với các bạn nhỏ CLB Đọc sách cùng con

Thế thì, phải nói, tác phẩm của Vũ Hùng chính là thứ mà các em đang cần. Ngôn ngữ trong sáng, mạch lạc. Trường từ vựng phong phú, đặc biệt là những từ gợi tả, cung cấp cho các em vốn từ chuẩn xác và sinh động. Câu chuyện đôi khi chỉ là lời kể thật thà nhưng tinh tế những gì mình đã trải qua, có lúc nhà văn lại để cho trí tưởng tượng bay bổng vẽ nên thế giới lộng lẫy của mình. Trong thế giới ấy, cái đẹp là chủ đạo.
Một thế giới đầy ắp thông tin, cảm xúc, tràn ngập vẻ đẹp của thiên nhiên xứng đáng là thế giới để chúng bước vào.
Thuỵ Anh
(Trích bài viết phản biện về sáng tác của nhà văn Vũ Hùng gửi Hội đồng giải Sách hay Việt Nam 2016 của TSGD Nguyễn Thuỵ Anh)

About admin3

Scroll To Top