Câu lạc bộ Đọc sách cùng con docsachcungcon.com
Mẫu thời gian trôi vụt thì có những điều cứ mỗi năm vẫn trở về nguyên.
“Cứ hẹn lần năm này sang năm khác
Hải sơn năm Tết cũ đã phai
Hoa tím ta yêu góc đường xơ xác
Có còn ai thương mùa xuân mùa xuân?…”
Đi ngang qua cánh đồng tím, thư được Dược Cổ Linh trong tiết mưa phùn mùa Xuân, nhìn những nụ hoa còn xanh, tôi chợt nhớ về cái Tết xa quê nơi mùa đông tuyết trắng. Tôi đã từng viết mấy câu thơ thương nhớ màu hoa tím ngày Tết như thế.
Người Việt ở đâu trên thế giới này cũng cố gắng nỗ lực cho Tết truyền đủ đầy hương vị: bánh chưng, bóng măng miến, gấc bát bát, chè kho, thịt đông… Nhưng rất nhiều năm không có được hoa cúc mộng, không có tím tím mơ, thược dược như những nụ hoa bé nước, xin người xa hoa vẫn có khoảng cổ hồi, thiếu hụt.
Một năm nọ, ở Matxcơva, tôi đã được rút gọn nhánh của một cây mận đã được giảm bớt cho rút gọn. Nghe lời các bà già Nga, tôi mang cành cây khẳng định về ngâm nước nóng. Để cắm hoa trong nhà tắm, thay nước liên tục, phòng nghi ngút khói… Sau một tuần, đến lúc tôi bắt đầu nản chí thì bất ngờ bạch bệu bạch lộc non. Những mầm lá xanh mơ tôi nhớ quặn lòng những búp nõn trên những cành đào phai, đào nhẹ ở quê nhà.
Minh họa: Tia sáng
Chúng tôi tư vấn làm hoa giấy gắn lên cành cây đã yên lộc, vui lòng thoải mái hạnh phúc, một thứ hạnh phúc khó hiểu, không thể hoàn thiện chỉ vì thiếu một cành đào.
Năm 2009, tôi ăn cái Tết Việt sau đẵng gần hải năm xa. Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là cắm một bình hoa Tết giống bình hoa bố mẹ tôi vẫn có thời gian cấp. Năm ấy lũ lụt dồn dập các vườn hoa tím, chợ sạch không có bóng nhành hoa tím nào! Đi khắp các chợ hoa, kể cả dậy sớm đi chợ hoa Quảng Bá, tôi cũng không tìm được. Hồng, tôi đã than thở trên blog Yahoo Plus, rằng suốt từng ấy năm tôi vẫn mơ về tím – không có hoa là không có Tết! Kết quả là, tối 30 trước Giao thừa, hai người bạn lần như Thích Qua, mang cho tôi những cánh hoa tím dài tím, có chút tơi tả vì đường xa. Họ đã phải đi tìm vất vả ở những ngóc ngách nào đó của những làng hoa ngoại thành để tìm lại Tết cho tôi!
Tôi mới hiểu, trong tôi, trong nhiều người Việt khác, Tết là như thế! Người ta cần không chỉ bữa ăn tất niên hay xúng xính quần rung áo dài mà cần tất tinh hoa ngày Tết: những bình hoa đủ màu giữ cho ta hơi ấm, bó mùi thơm tỏa hương vấn vít trong chậu thau đồng, rồi nào quất nào đào nào lay ơn nào đồng tiền đơn nào tím…
Minh họa: Tia sáng
Có một thời gian, người ta chơi Tết bằng hoa nhập khẩu, nhưng rồi, ngày Tết bước vào nhà, ngắm những cành hoa xa lạ, thời gian thấy trơ. Truyền thống cảm thức vẫn cần được biết đến, kể cả trong lá hoa ngày Tết! Nó mang lại hơi thở bình an, cảm giác giác an toàn cho một người khi họ biết mình thuộc về miền đất nào.
Riêng mưa phùn lộc biếc là những thứ bất di bất dịch làm nên Tết trong ký ức. Hơi nước mang mang trên trải nghiệm từng lớp em đón xanh nõn lên mầm. Không bao giờ anh ấy nhớ đến nhóm những cảm xúc giữa người và người, là khởi đầu của mối tình mùa xuân.
Thời gian dẫu trôi vụt thì vẫn trôi theo những vòng xoáy lớn. Có những điều cứ mỗi năm lại trở về nguyên, như thấm biếc của năm mới mà là bóng hình năm cũ! Trăm năm qua đi vẫn từng ấy thứ, có vẻ như không có gì khác mà thực tế vẫn là những khởi đầu trong sáng và chiến đấu. Mầm xanh, nụ hôn môi lên trong khí sắc đất trời riêng có, gọi tình xuân im lặng yên tĩnh…
Nguyễn Thuỵ Anh (Bài đăng trên Tia sáng)
